Omgang en bejegening

Eigenlijk weten we het wel, mensen met een beperking zijn niet anders dan andere mensen. Soms valt de beperking bovendien niet eens op; pas als u tegen iemand praat die doof is, merkt u dit.

Koudwatervrees voor mensen met een beperking is eenvoudig te verklaren. In het verleden deden mensen met een beperking niet of nauwelijks mee aan het gewone leven. In plaats daarvan waren er in Nederland bijvoorbeeld grote instellingen waar mensen met een beperking woonden en leefden.

Inmiddels doen mensen met een beperking veel meer mee. Maar in de praktijk zijn we vaak nog onzeker als we met iemand met een beperking in contact komen. We weten niet goed hoe we ons moeten gedragen en wat er van ons wordt verlangd, of hoe we behulpzaam kunnen zijn. Als het contact eenmaal gelegd is, blijkt dat het niet ingewikkeld is en dat u ongemakkelijke situaties eenvoudig kunt voorkomen.

Tips

  • Het belangrijkste is: blijf uzelf
  • Richt u op de persoon die u aanspreekt (en dus niet op de eventueel aanwezige begeleider). 
  • Benader de persoon zoals u zelf benaderd zou willen worden.
  • Kom niet betuttelend over. 
  • Ga er niet automatisch van uit dat iemand geholpen wil worden, maar vraag of u kunt helpen.
  • Maak geen kleinerende of grappige opmerkingen over de beperking om het ijs te breken. 
  • Breng het geduld en de aandacht op om met de persoon te communiceren.

Blinden en slechtzienden

Heeft u te maken met iemand die blind of slechtziend is, doe dan het volgende:

  • Noem bij begroeting uw naam en raak bij het handen schudden even de hand van de ander aan.
  • Als iemand die blind of slechtziend is begeleiding op prijs stelt, bied dan uw arm of schouder aan en loop een stukje voor hem.
  • Geef waar nodig informatie over (de indeling van) de ruimte en vraag waar iemand wil zitten.
  • Vermijd woorden als 'hier' en 'daar'. Geef uitleg in termen als 'links achter u' of 'recht voor u op tafel'.
  • Een gebaar, glimlach of handeling wordt niet waargenomen. Reageer daarom met woorden en vertel wat u doet.
  • Laat weten dat u weggaat om te voorkomen dat iemand 'in het niets zit te praten'.

Bartiméus heeft praktische tips voor de benadering van blinde en slechtziende mensen (pdf / 108 kb) (extern) op een rijtje gezet.

Doven en slechthorenden

In uw contact met mensen die doof of slechthorend zijn is het volgende belangrijk:

  • Spreek langzaam en duidelijk, schreeuwen helpt niet.
  • Zorg dat iemand die slechthorend is kan zien wat u zegt.

Lees meer tips voor communicatie met dove en slechthorende mensen (extern).

Meer informatie over omgang en bejegening